UMUNDUROWANIE
UBIÓR WYJŚCIOWY
Ubiór wyjściowy, w którego podstawowy skład wchodzą:
- mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski),
- koszula w kolorze białym z długim rękawem,
- czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn),
- czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet),
- obuwie w kolorze czarnym,
- kurtka 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym.
Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru wyjściowego są:
- skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn),
- rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet),
- krawat w kolorze czarnym.
Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas:
- uczestniczenia w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP,
- występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziałów ZOSP na oficjalnych spotkaniach i imprezach.
UBIÓR GALOWY
Ubiór galowy, w którego podstawowy skład wchodzą:
- mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski, damski),
- koszula w kolorze białym z długim rękawem,
- czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn),
- czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet),
- obuwie w kolorze czarnym,
- sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką.
Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru galowego są:
- skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn),
- rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet),
- krawat w kolorze czarnym.
Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z orderami, odznaczeniami, medalami i odznakami nosi się podczas:
- świąt państwowych i w Dniu Strażaka, w tym również podczas świeckich spotkań oraz uroczystości religijnych organizowanych z tej okazji,
- uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, odznaczeń, medali i odznak, otwarcia strażnic oraz innych uroczystości o ważnym i podniosłym dla jednostki OSP bądź właściwego zarządu ZOSP RP znaczeniu,
- uroczystości składania wieńców na Grobie Nieznanego Żołnierza, grobach poległych i zmarłych oraz pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi.
Ubiór galowy (ze sznurem galowym) z baretkami nosi się podczas:
- uroczystych przedstawień w teatrach, salach koncertowych itp., gdy występuje się w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP, a dla pozostałych uczestników przyjęty jest strój wieczorowy,
- innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa (naczelnika) OSP lub prezesa właściwego zarządu oddziału ZOSP RP.
Do mundurów wyjściowych i galowych przyszywane są guziki oksydowane o średnicach 16 i 22 mm.
Ubiór galowy dla pocztów sztandarowych i flagowych, w którego uzupełniające wyposażenie wchodzą:
- rękawiczki białe,
- pas główny koloru czarnego.
Do ubioru galowego z pasem głównym stosuje się obuwie typu "skutery" (nogawki spodni wpuszczane w cholewki butów). Dopuszcza się noszenie spodni bryczesów do butów wysokich typu "oficerski", a także nakryć głowy w postaci hełmu ozdobnego bądź hełmu bojowego łącznie z pasem bojowym z przypiętym toporkiem.
UBIÓR GALOWY
Ubiór letni, w którego skład wchodzą:
- koszula letnia w kolorze białym z krótkim rękawem, z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm,
- spodnie (spódnica) w kolorze ciemnogranatowym,
- czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn),
- czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet),
- obuwie w kolorze czarnym.
Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru letniego są:
- skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn),
- rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet),
- krawat w kolorze czarnym,
- sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką,
- naramiennik i w kolorze ciemnogranatowym.
Ubiór letni nosi się podczas:
- występowania w okresie letnim w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP w spotkaniach i imprezach np. zawodach sportowo-pożarniczych oraz w okolicznościach, gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe bądź galowe,
- odbywania w okresie letnim koncertów - członkowie orkiestr OSP,
- uczestniczenia w okresie letnim w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.
Okres letni liczy się od 1 maja do 30 września. Stosowanie ubioru letniego o warunkuje temperatura powyżej 20°C i zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa lub zarządu oddziału ZOSP RP, organizującego wspólne wystąpienie. Przy wystąpieniach indywidualnych decyzję podejmuje zainteresowany.
ODZIEŻ OCHRONNA I SPECJALNA

Odzież ochronna i specjalna, w której podstawowy skład wchodzą:
- ubranie ochronne dwuczęściowe,
- ubranie specjalne popularne dwuczęściowe,
- ubranie koszarowe,
- rękawice i kominiarka (niepalne),
- buty specjalne,
- hełm.
Odzież ochronną i specjalną nosi się podczas:
- akcji ratowniczo-gaśniczych,
- ćwiczeń i działań ze sprzętem oraz sprawdzianów wyszkolenia bojowego.
Dopuszcza się noszenie ubrania typu "moro" bądź ubrania koszarowego podczas akcji ratowniczych, jeżeli nie jest konieczne użycie ubrania ochronnego lub specjalnego. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń w miejscu interwencji.
Odzież ochronną stosuje się do czasu zniszczenia bądź naturalnego zużycia.
W zestaw przedmiotów ekwipunku osobistego strażaka-ochotnika wchodzą:
- pas bojowy,
- zatrzaśnik,
- toporek strażacki,
- latarka,
- podpinka linkowa,
- maska do aparatu powietrznego,
- opatrunek osobisty,
- worek brezentowy na odzież ochronną i ekwipunek osobisty.
UBIÓR MŁODZIEŻOWYCH DRUŻYN POŻARNICZYCH

Ubiór Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, w którego podstawowy skład wchodzą:
- koszula w kolorze czerwonym z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm,
- szorty w kolorze czarnym,
- spodnie w kolorze czarnym (dla chłopców),
- bluza w kolorze czarnym,
- spódnica w kolorze czarnym (dla dziewcząt),
- obuwie sportowe w kolorze czarnym,
- podkolanówki w kolorze białym,
- krawat w kolorze czarnym.
Ubiór MDP nosi się podczas:
- występowania w charakterze przedstawiciela MDP na oficjalnych spotkaniach i uroczystościach strażackich, religijnych i świeckich,
- apeli, wart i innych ważnych wydarzeń na obozach MDP,
- uroczystych zbiórek MDP.
Dopuszcza się stosowanie poprzedniego wzoru mundurków MDP (wiatrówka niebieska, spodnie/spódnica czarne) do czasu naturalnego ich zużycia.
NAKRYCIA GŁOWY

Do ubiorów stosuje się następujące rodzaje nakryć głowy w kolorze noszonych mundurów:
- czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka (dla mężczyzn),
- czapkę dżokejkę (dla kobiet),
- czapkę uszankę (w okresie zimowym).
W MDP nakryciem głowy jest czapka dżokejka w kolorze czerwonym.
Członkowie zarządów OSP i oddziałów ZOSP RP noszą srebrne galony na otokach czapek przy czym:
- jeden galon - członkowie zarządów OSP, zarządów gminnych ZOSP RP i Komisji Rewizyjnych tych szczebli,
- dwa galony - członkowie zarządów oddziałów powiatowych, wojewódzkich, powiatowych i wojewódzkich komisji rewizyjnych, wojewódzkiego sądu honorowego oraz Zarządu Głównego ZOSP RP, Głównej Komisji Rewizyjnej, Głównego Sądu Honorowego.
Członkowie władz oddziałów ZOSP RP noszą na denku czapki srebrne galony w kształcie krzyżaka.
Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP nosi czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka, srebrnym wężykiem na otoku czapki i naszytymi na denku czapki srebrnymi galonami w kształcie krzyżaka.
EMBLEMATY, NASZYWKI
Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą emblematy w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle haftowane nitką lub bajorkiem, przy nw. przedmiotach mundurowych:
- czapkach,
- pagonach ubiorów wyjściowych, galowych, paradnych, kurtek, koszul letnich i MDP, naszyte w odległości 2 cm od dolnej krawędzi pagonu, ubraniach ochronnych, specjalnych i koszarowych, w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań.
Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP, pełniący funkcje kierowców, mechaników motopomp, łącznościowców, a także członkowie orkiestr i drużyn sanitarnych noszą przy mundurach wyjściowych i galowych na ich lewym rękawie, naszywki-oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle. Naszywki umieszcza się 15 cm od dolnej krawędzi rękawa. Członkowie MDP noszą naszywki-oznaki specjalności dla MDP na ramieniu prawego rękawa munduru. Wzory tych naszywek określone są odrębnymi przepisami. Członkowie OSP noszą na kurtkach odzieży ochronnej i specjalnej napisy "STRAŻ" w kolorze czarnym na żółtym tle w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań. Dopuszcza się noszenie emblematu z napisem "Ochotnicza Straż Pożarna" na mundurach wyjściowych i galowych, na ich prawym rękawie haftowanego czerwoną nitką na ciemnogranatowym.
Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kołnierzach mundurów bądĄ lewej kieszeni koszuli letniej dystynkcje pełnionych funkcji, haftowane srebrną nitką lub bajorkiem na ciemnogranatowym tle.
- Członkowie OSP, zarządów i komisji rewizyjnych OSP RP oraz funkcyjni oddziałów ZOSP RP mają prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji. Oznaczeniem najwyższej z pełnionych funkcji jest krokiewka umieszczona w dolnej części dystynkcji.
- Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kurtkach w kolorze czarnym dystynkcje pełnionych funkcji w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań.
- Członkowie wspierający (osoby fizyczne) mogą nosić dystynkcje funkcji pełnionych w OSP lub zarządzie oddziału ZOSP RP.
- Wzory dystynkcji pracowników etatowych ZOSP RP określa Uchwała Prezydium ZG ZOSP RP.
WZORY EMBLEMATÓW
na ubranie ochronne w tym specjalne i koszrowe
naszywka na czapkę MDP
na naramiennik____na czapkę
ZASADY I SPOSÓB NOSZENIA PRZEDMIOTÓW MUNDUROWYCH
Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę oraz wygląd stanowią jeden z podstawowych obowiązków członków OSP i funkcyjnych oddziałów ZOSP RP. Użytkując umundurowanie należy przestrzegać następujących zasad:
- do ubioru wyjściowego, galowego, paradnego zakłada się koszulę białą (o gładkiej fakturze tkaniny),
- krawat powinien mieć jednolity czarny kolor (o gładkiej fakturze tkaniny),
- skarpetki i obuwie powinny być w jednolitym czarnym kolorze (bez wzorków i ozdób),
- sznur galowy zawiesza się na prawym ramieniu, przypinając go do guzika przyszytego w tym celu pod pagonem przy wszyciu pagonu w rękaw, natomiast warkocz sznura przypina się do pierwszego górnego guzika kurtki mundurowej,
- sznur galowy do koszuli letniej przypina się do guzika przyszytego pod jej prawym pagonem a warkocz z pomponem przypina się do guzika prawej kieszeni,
- przy koszulach letnich jedną dystynkcję dopina się do lewej kieszeni koszuli.
Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić przy umundurowaniu:
- symbole żałoby według zasad powszechnie przyjętych w praktykowanym przez nich obrządku religijnym,
- elementy strojów regionalnych,
- okulary przeciwsłoneczne.
Członkowie OSP i funkcyjni ZOSP RP noszą ordery, odznaczenia, medale według następujących zasad:
- ordery i odznaczenia nosi się na wstążkach na lewej stronie piersi z prawa na lewo, w kolejności wynikającej z ich znaczenia i godności, a mianowicie:
- ordery,
- odznaczenia,
- medale,
- Złoty Znak Związku OSP RP nosi się na wstędze, którą zakłada się pod kołnierz koszuli tak, aby znak zawieszony był poniżej węzła krawata,
- ordery, odznaczenia i medale zawiesza się na wstążkach długości 6-6,5 cm każda, przy czym wstążki zakłada się na sznurkach koloru ubioru lub przyszywa bezpośrednio do kurtki mundurowej. Górna krawędź wstążek wszystkich orderów i odznaczeń powinna tworzyć równą linię poziomą,
- ordery i odznaczenia nosi się na kurtkach munduru rozmieszczone symetrycznie na wysokości 5,5 cm powyżej klapy górnej kieszeni w następujący sposób:
- jeden order, odznaczenie lub medal - nad środkiem kieszeni,
- 2-4 orderów, odznaczeń, medali w jednym rzędzie bez przerw między wstążkami z tym, że przy ilości trzech i więcej wstążek - wstążkę pierwszego orderu, odznaczenia, medalu, podkłada się na wstążkę następnego odznaczenia, do odpowiedniej szerokości niezbędnej do zachowania symetrii względem klapy kurtki,
- 5-8 orderów, odznaczeń, medali - w jednym rzędzie tak, aby zajęły szerokość czterech wstążek umieszczonych obok siebie, przy czym wstążkę drugiego i kolejnych orderów, odznaczeń, medali podkłada się częściowo pod wstążkę poprzedniego orderu, odznaczenia, medalu,
- większą ilość orderów, odznaczeń, medali - w dwóch lub więcej rzędach tak, aby w pierwszym rzędzie nie było mniej niż pięć i więcej niż osiem, a w ostatnim rzędzie nie mniej niż cztery ordery, odznaczenia, medale rozmieszczone na szerokości czterech wstążek,
- rzędy orderów, odznaczeń, medali umieszcza się w ten sposób, aby górny rząd krył wstążki dolnego rzędu w całości, a odznaczenia, medale dolnego rzędu do połowy,
- w razie nadania tego samego orderu, odznaczenia lub medalu po raz kolejny, nosi się najwyższą jego klasę.
W przypadkach, gdy nie ma obowiązku noszenia orderów, odznaczeń, medali nosi się ich baretki wykonane ze wstążki barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia. Szerokość baretki równa się szerokości wstążki stosowanej w najniższej klasie danego orderu lub odznaczenia. Wysokość baretki równa się 8 mm. Baretki nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego. Podkładka powinna być o 2 mm szersza i wyższa od baretki. Dopuszcza się również baretki o jednolitej szerokości 35 mm.
- baretki nosi się na lewej stronie piersi z prawa na lewo w kolejności przewidzianej dla orderów, odznaczeń, medali, przy czym:
- wyższe klasy orderów oznacza się na baretce przez nałożenie pośrodku niej rozetki w kolorach wstążki orderowej. Średnica rozetki wynosi 6-8 mm,
- wyższe stopnie odznaczeń oznacza się przez nałożenie pośrodku baretki,pionowo, wąskiego galonika złotego lub srebrnego, zależnie od stopnia odznaczenia. Szerokość galonika wynosi 5 mm,
- w razie nadania tych samych orderów i odznaczeń po raz kolejny - nosi się odpowiednią ilość baretek tych orderów i odznaczeń,
- baretki nosi się na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem galowym i bez sznura galowego) na lewej stronie piersi z prawa na lewo, w linii poziomej. W jednym rzędzie nosi się nie więcej niż trzy baretki umieszczone obok siebie bez przerw między nimi. Dolny rząd baretek powinien być umieszczony bezpośrednio nad klapą górnej kieszeni kurtki, przy czym:
- pojedynczą baretkę umieszcza się symetrycznie nad środkiem kieszeni,
- powyżej trzech baretek - w dwóch lub więcej rzędach bezpośrednio jeden pod drugim, w każdym rzędzie po trzy baretki, w rzędzie dolnym mniej niż trzy baretki nosi się w ten sposób, aby znajdowały się one pod środkiem bezpośredniego rzędu górnego. Gdy klapa kurtki zakrywa całkowicie pierwszą baretkę najwyższego orderu lub odznaczenia górnego rzędu, wówczas nosi się w tym rzędzie tylko dwie baretki umieszczone w taki sposób, aby były one widoczne,
- niedozwolone jest noszenie baretek sporządzonych z innych materiałów niż wstążki orderów i odznaczeń,
- członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem i bez sznura galowego) odznaczenia i odznaki organizacji pożarniczych i pokrewnych. Ordery i odznaczenia państw obcych oraz ich baretki nosi się po orderach i odznaczeniach polskich. Odznaki państw obcych nosi się w sposób ustalony dla odznak polskich.
Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP mogą nosić przy ubiorach wyjściowych odznaki pożarnicze, policyjne, wojskowe i cywilne. Przypina się je bezpośrednio do kurtki munduru bez podkładek. Nie nosi się odznak przy koszulach letnich, bluzach itp.
- niżej wymienione odznaki nosi się na kurtkach mundurowych w następujący sposób:
- odznakę "Wzorowy Strażak" - na środku między guzikiem klapy, a dolną krawędzią prawej, górnej kieszeni kurtki,
- odznakę "Za wysługę lat" - na klapie prawej, górnej kieszeni kurtki na wysokości guzika, na środku lewej połowy klapy,
- na kieszeniach kurtek mundurowych można nosić najwyżej dwie odznaki na prawej stronie kurtki i jedną odznakę na lewej stronie. Oprócz odznak "Za wysługę lat" przykładowo można nosić: odznakę Honorowego Dawcy Krwi, Krzyż Harcerski, Odznakę PCK i inne np. organizacji zawodowych, sportowych.
Funkcjonariuszy pożarnictwa PSP zajmujących stanowiska w zarządach ZOSP RP obowiązują przepisy i regulaminy wprowadzone obowiązującym aktualnie rozporządzeniem właściwego ministra w sprawie umundurowania strażaków PSP.
źródło: www.zosprp.pl